Vẽ nghệ thuật kiến trúc

Trong lịch sử Nghệ thuật, kiến trúc là “nghệ thuật mẹ”, điều này có thế thấy rõ ở nhũng thành tựu nghệ thuật thời đại Văn nghệ Phục hưng, đặc biệt là ớ Italia. Lúc đó, các tác phẩm nghệ thuật kiến trúc được xây dựng đầu tiên. Sau đó là các hoạ sĩ vẽ lên trần và tường các nhà thờ, các làu đài, các dinh thự… và các nhà điêu khắc đến tạc tượng, đặt các bê phun trong và ngoài Công trình. Và có nhũng không gian kiến trúc trong và ngoài nhà thích hợp, người ta mới tổ chức được các buổi hoà nhạc… Chính vì vậy, lịch sử ghi nhận “kiến trúc đi trước một bước”.

Trong khi đó, ở ta thì ngược lại. Các thành công của kiến trúc thì lại “tụt hậu” so với hội hoạ và âm nhạc.

Trong kháng chiến và trong chiến tranh thì đã đành, hội hoạ và âm nhạc thành công hơn thì khá dễ hiểu. Bom đạn thì tất nhiên không xây dựng được rồi, chú yếu là xây dựng hầm hào. Còn thời chiến, các hoạ sĩ có thê xách chiếc cặp vẽ với những hành trang thích hợp là màu bút là có thể lên đường. Những ghi chép, nhũng tác phẩm của họ có thể trớ thành bất hủ. còn các nhạc sĩ thì từ trong những thời khắc hào hùng của dân tộc, được các “cú hích lịch sử” khích lệ, cũng làm nên vô số các ca khúc bất hủ.

Tướng trong thời bình, mối quan hệ này có thê được “điều chính”, vị thế cúa kiến trúc được nâng cao, nhưng vị trí và vai trò của kiến trúc sư vẫn không được cải thiện…

Các hoạ sĩ thời bình, sau khi đi thực tế hoặc đứng trước các mẫu vẽ, hoàn toàn có thể trở về “tháp ngà” để vẽ ra các tác phẩm nổi tiếng. Với các nhạc sĩ và các ca sĩ, họ tiếp tục được đánh giá cao, vì đề tài thiên nhiên hay tình vêu vẫn luôn luôn là đề tài cần được ngợi ca.

Riêng với giới kiến trúc cần xem lại mình, các mái nhà nhìn trên cao xuống vẫn cứ như thời chiến tranh, ngoài ra họ phải ca bài ca của bên A, vì “đầu tiên” là bên A nắm vai trò chủ đầu tư. ít có kiến trúc sư chủ nhiệm đồ án nào dám trái lại ý kiến của người đối diện, thậm chí có kiến trúc sư “chỉ được thiết kế các mặt bằng” còn “cái mái để tôi (bên A) quyết định”. Và cái mái đó, thường là một thứ bóp méo, lai căng, được gán cho là “mái của kiến trúc Pháp” (!).

Hoạ sĩ thường có người chuyên về sơn dầu, về sơn mài, về bột màu, về phấn màu… cũng có người đa tài vẽ được hết các loại hội hoạ, nhưng chắc cũng không nhiều. Còn nhạc sĩ thì có người chuyên về tình ca, người đi sâu vào giao hưởng, không phải ai cũng nắm hết các loại âm nhạc.

Cứ như vậy, suy ra, không phải kiến trúc sư nào cũng rành tất cả trường học, bệnh viện, nhà hát, nhà ở cao tầng… Nhìn ra thế giới, việc đào luyện các kiến trúc sư ở trong trường và sau khi ra trường, việc đào tạo suốt đời thật là công phu. Các lớp huấn luyện, đào tạo lại, nâng cao trình độ thiết kế, khảo sát thực tế… là nhũng công việc liên tục đòi hỏi sự khổ luyện đối với các nhà kiến trúc, những đòi hỏi này khó hơn việc sở hữu một ngôi biệt thự hay một chiếc ôtô nhiều. Đúng như Rem Không Koolhaas (giải thướng Pritzker – Giải Nobel trong kiến trúc – năm 2000) đã nói: “nghề kiến trúc là ‘một nghề nguy hiểm”. Trao cho tác phẩm kiến trúc một sức mạnh thể chất đã khó, trao cho tác phẩm kiến trúc một sức mạnh tinh thần còn khó hơn.