Sự cần thiết nghiên cứu triết học nhân văn chủ nghĩa

Jencks bị phản đối và không được xã hội đồng tình. Sau này ông phải thừa nhận việc áp đặt này là “để tăng thêm chút kịch tính”, nhưng sau đó ông lại cho rằng “kiến trúc Hiện đại đã chết vào năm 1961”, năm J. Jacobs xuất bản cuốn “Sự sống và cái chết của các thành phố lớn ở Mỹ”. Đến mãi năm 1983, Jencks mới thừa nhận là luận điểm của mình là không lôgic, không thực tế.

Jencks đã là người dương cao ngọn cờ Hậu hiện đại và đưa trào lưu này tiến vào chính trường. Ông được kiến trúc sư lão thành Mỹ Phillip Johnson úng hộ, nhưng sự phản bác lại là nhiều, đặc biệt là nhũng phê phán cứa Kenneth Frampton (nhà phê bình kiến trúc Mỹ nổi tiếng thế giới), của c. Greenberg (nhà nghiên cứu chủ nghĩa Hiện đại Mỹ) của kiến trúc sư và nhà phê bình nghệ thuật phương Tây gốc Nga B. Lubetkin, của Bruno Zevi (nhà phê bình kiến trúc nối tiếng thê giới người Italia…) và nhiều người khác nữa.

Một số kiến trúc sư tài ba đã tham gia vào trào lưu Hậu hiện đại, nhưng nhiều kiến trúc sư phương Tây nổi tiếng khác lại lẩn tránh, rất sợ mình bị ghép là tham gia trường phái này.

Tại sao Charles Jencks lại thuyết phục được một số cử toạ nhất định ? Đó là do một số lý do sau:

–   Vào thời điếm thập niên 60, văn minh công nghiệp phương Tây phát triển lên đến đỉnh điểm, xã hội các nước tư bản có một bộ mặt hết sức “phồn vinh”, nhưng tiếp theo là nhũng nguy cơ đẩy xã hội phương Tây vào một “thời kỳ bệnh hoạn”, các nguy cơ dầu lửa, thu chi không cân đối, hàng hoá dư thừa, nạn thất nghiệp… bắt đầu đè nặng lên xã hội; tiếp theo nữa là sản xuất đình đốn những xung đột nghiêm trọng về chính trị, văn hoá, tâm lý v.v… xuất hiện. Tinh trạng đó khống chế sự phát triển kiến trúc, công năng hợp lý và kinh tế thực dụng trở nên giáo điều, trình độ phát triển cao cùa khoa học kĩ thuật cộng với sự tiêu chuẩn hoá và cơ giới hoá mạnh mẽ làm cho kiến trúc trở thành những cái hộp kính vô hồn, sự sùng bái kĩ thuật bị phê phán.

–  Vì vậy, có sự cần thiết phải nghiên cứu triết học nhân văn chủ nghĩa, đòi hỏi có nhũng quan điểm thẩm mỹ mới, đòi hỏi kiến trúc phải tình cảm hơn, hình tượng hoá hơn, việc áp dụng các thành tựu mới của ngôn ngữ học vào kiến trúc được cổ suý, việc đề cao “kiến trúc là hiện tượng bán ngôn ngữ”, “kiến trúc phải là phương tiện giao lưu “hữu hiệu”, “kiến trúc phải góp phần đẩy mạnh giao tiếp, nói tiếng nói của lớp người bình dân” được cổ suý.

Việc Jencks phân tích và áp dụng các thành tựu của ngôn ngũ’ học hiện đại với các phát kiến của Noam Chomsky, nhà ngôn ngữ học Mỹ nổi tiếng, người được coi là “đã làm đảo lộn nền ngôn ngũ’ học truyền thống”, “bậc thầy tư tướng đương đại” vào kiến trúc có những phần đúng nhất định (Ghi chú thêm của người viết: nhà học giả Chomsky đã từng sang Việt Nam và chỉ có giáo sư Tạ Quang Bửu dịch nổi bài nói chuyện của ông, Chomsky về Mỹ đã kể lại chuyển này trong một bài viết).Nhưng sự quá khích của Jencks với sự tiếp tục đi xa hơn cửa ông đã làm ông bị nghi ngờ và cuối cùng là bị phú định: ông có những quan điếm mị dân. xem kiến trúc Hậu hiện đại là những đứa con lai, phải vừa cổ vừa kim. vừa quý tộc vừa bình dân v.v… quá coi trọng tính chiết trung và sự phục cố trực tiếp.