Quá trình phát triển và tình hình hiện nay của thiết kế nội thất (P1)

Thiết kế nội thất là một trong những hoạt động của con người nhằm sáng tạo và làm đẹp môi trường sống của mình. Nói một cách chính xác, nên gọi thiết kế nội thất bằng nhóm từ: thiết kế hoàn cảnh nội thất.

Quá trình phát triển và tình hình hiện nay của thiết kế nội thất (P1) 1

Hình 1: a) Lan can đá; b) Phòng đá.

Thời tiền sử, không gian cư trú che mưa chắn nắng của con người đại bộ phận là những hang đá thiên nhiên, những hẩm hố đào sâu xuống đất hoặc là những lều lán buộc túm lại bằng cành cây. Tất cả những hình thức không gian bên trong đó đều rất không phù hợp, không dễ chịu cho nên con người luôn luôn tìm cách cải tạo hoàn cảnh để làm lợi cho việc sinh tồn. Vậy là đã bắt đầu xuất hiện những hoạt động thiết kế nội thất sớm nhất cúa con người. Những “thiết kế” của con người thướ ban sơ đó hiển nhiên là rất giản đơn và ấu trĩ. Nhưng đứng từ góc độ của quan niệm hiện nay mà nhìn nhận, so sánh này, ta thấy những hình tượng nghệ thuật của những không gian thuần khiết thời tiền sử đó trái lại lại có một ma lực hấp dẫn rất lớn và bất giác chúng có thể gợi lên và kích thích trong chúng ta những linh cảm sáng tạo (hình 1, 2).

 

Quá trình phát triển và tình hình hiện nay của thiết kế nội thất (P1) 1

Hình 2: Hình thức không gian vào thời kỳ sớm nhất cùa văn minh nhân loại

a) Di chi ở vùng hồ Bixcupinxki ở Ba Lan;

b) Hình ảnh làng xóm thời kỳ đồ đá mới ở Tripoli

Từ khi bắt đầu có nền văn minh của loài người, nãng lực cải tạo thế giới khách quan của con người không ngừng được nâng cao. Tiến trình lịch sử cúa thiết kế nội thất ngày càng thêm phong phú đa dạng. Sau khi tôn giáo xuất hiện, đã xuất hiện nhu cầu cần có nhũng nơi tiến hành hoạt động tôn giáo, ví dụ như những không gian bên trong của thánh điện, đền miếu v.v… và sau khi có giai cấp, tất nhiên sẽ xuất hiện những nơi chốn không gian cư trú và sinh hoạt công cộng có phân chia đẳng cấp. Con người cần tiến hành sản xuất và giao lưu sản phẩm vật chất, cũng tự nhiên cần phái có một số không gian bên trong để hoạt động sản xuất và mua bán. Tuy nhiên, không gian hoạt động của con người không bao giờ là “một nơi chứa đựng” đơn giản, mà đồng thời đã xuất hiện một vấn đề mới là “công năng tinh thần” của không gian nội thất trừu tượng. Cái gọi là “Công năng tinh thần” đế chi những nội dung không gian của hoạt động tâm lý của con người, và con người luôn luôn dùng những thuật ngũ’ “không khí của không gian” “sự cách điệu của không gian” “chất tình cảm của không gian” “cá tính của không gian” để giải thích nó. về thực chất đó là vấn để chất lượng nghệ thuật của không gian, là một trong những tiêu chuẩn quan trọng đê đo lường chất lượng thiết kế nội thất.

Quá trình phát triển lịch sử của thiết kế nội thất, về đại thể chúng ta có thể phân ra làm ba giai đoạn chủ yếu để nghiên cứu.

Tiền kỳ, năng lực giải quyết nhũng vấn đề kỹ thuật của con người và điều kiện vật chất mà con người lúc đó có được rất có hạn. Những thành tựu đầu tiên về thiết kế nội thất của con người có khi lại tập trung ớ những nơi con người không sống ở đó, mà là ở những không gian thờ cúng và kỷ niệm người chết. Trong lịch sử còn lưu lại rất nhiều tổ chức không gian bên trong của các mộ táng và kiến trúc tôn giáo, với quy mô và kích thước trấn áp con người, thể hiện quan niệm thiết kế nội thất của con người trong thời kỳ đó. Về mặt tình cảm mà nói, những loại hình không gian kiến trúc mang tính kỷ niệm và sùng bái thần linh này có phần xa cách với quan điểm của người thời nay. Tuy vậy, về mặt kỹ thuật và nghệ thuật xem xét, không gian nội thất của thời kỳ này về mặt cấu tạo và về mặt thủ pháp xứ lý đã đặt ra được nhũng cơ sở ban đầu cho việc phát triển tiếp tục. Điều quan trọng hơn nữa, đó là những biểu hiện đặc trưng nghề nghiệp của việc kết hợp chặt chẽ giữa hai mặt nghệ thuật và kỹ thuật trong hoạt động thiết kế nội thất (hình 3, 4, 5, 6, 7).

 

Quá trình phát triển và tình hình hiện nay của thiết kế nội thất (P1) 1

Hình 3: Đơn vị cư trú vùng bán sơn địa Thiểm Tây, Trung Quốc

Quá trình phát triển và tình hình hiện nay của thiết kế nội thất (P1) 1

Hình 5: Quần thể Kim tự tháp và nội bộ không gian ngôi Kim tự tháp Khê-ôp Ai Cập cổ đại

Quá trình phát triển và tình hình hiện nay của thiết kế nội thất (P1) 1

Hình 6: Đền thờ đục trong đá thờ vua Ramses II, Ai Cập cổ đại

Quá trình phát triển và tình hình hiện nay của thiết kế nội thất (P1) 1

Hình 7: Không gian thần bí của kiến trúc đền thờ Ai Cập cổ đại