Phân kỳ lịch sử đô thi và kiến trúc Thượng Hải

Thành phố Thượng Hải ngày nay được biết đến với những thông số siêu lớn: Diện tích: 6340km2; Dân số: 13,5 triệu người: Dân số vãng lai: 3 triệu người.

Thượng Hải là một thành phố cảng lớn nhất Trung Quốc, nằm trên phần giữa hướng Bắc – Nam của biển Trung Hoa, cũng có nghĩa là nằm ớ phía Táy Thái Bình Dương.

Ngoài việc tiếp cận với biển, vị trí của Thượng Hải còn nằm trên cửa sông Dương Tứ, có sông Hoàng Phố chảy qua, nên có nhũng lợi thế đặc biệt. Thượng Hải là một Metropolis (Đại đô thị) năng động và thịnh vượng bậc nhất Trung Quốc hiện nay, ớ đây xuất hiện nhiều thành tựu và kỳ tích vể kinh tế và văn hoá khó có nơi nào sánh nối. Nếu chỉ kể riêng phần nội đô, diện tích đất quy hoạch là 300km2: dân số của các thành phố vệ tinh thuộc khu vực Thượng Hái là 1,3 triệu dân.

Thượng Hải có lịch sử lâu đời 700 năm (tương đương với Berlin ở châu Âu), hiện nay đóng vai trò như một trung tâm thương nghiệp và tài chính quan trọng của Trung Quốc, về văn hoá, thông tin, tầm cỡ của Thượng Hải cũng không thua kém các đô thị thế giới quan trọng khác và những thành tựu về sự bừng nổ công nghiệp cũng đáng được đề cập đến.

Đô thi và kiến trúc Thượng Hải, về mặt phân kỳ lịch sử, được đánh dấu bằng nhũng thời kỳ lịch sử sau đây:

– Thời kỳ khai phá (từ tiền khai phá đến 1850) kể từ khi Thượng Hải với tư cách là một huyện, một huyện thành sau đó đến có những tô giới.

– Thời kỳ hình thành sơ bộ đô thị cận đại (1850 – 1889).

– Thời kỳ kiến trúc cận đại phát triển ồ ạt (1890 – 1919).

– Thời kỳ đỉnh cao và tiếp đó là suy thoái của kiến trúc cận đại (1920 – 1949).

Sau đó Thượng Hải giải phóng, đánh dấu một bước ngoặt lớn. Một con đường mới đã rộng mớ đối với những người làm quy hoạch kiến trúc và suốt mấy mười năm gần đây, hình mẫu quy hoạch chung của đô thị Thượng Hải đã chứng tỏ tính chất đúng đắn của nó.

Quy hoạch chung Thượng Hải bao gồm những nét khái quát chung sau đây:

a) Phát triển và cấu trúc lại các khu đô thị sẵn có, dành đất để phát triển khu vực phía Đông sông Hoàng Phố.

b) Phát triển các thành phố vệ tinh dần dần mớ rộng theo hai cánh (một cánh là về phía Bắc vịnh Hàng Châu, một cánh là về phía Nam của sông Dưong Tử).

c) Xây dựng các thị trấn ngoại vi, hoàn thiện mạng lưới đô thị bốn cấp: thành phố nội đô, các thành phố vệ tinh, các thị trấn nhỏ và các thị tứ – nông thôn.

Hình mẫu của đô thị Thượng Hải là một hình mẫu đô thị “mở và đa trung tâm”. Thượng Hải có 9 quận, mỗi quận có trung tâm riêng, hình thành một hệ thống các quận đa chức năng.