Nhũng tiến bộ của kết cấu hiện đại đã lướt nhanh qua thế kỷ XX

Về cấu trúc kết cấu, trong lịch sử lâu đời của kiến trúc, nó là cả một quá trình hồn hợp với kiến trúc, sau đó là tách – nhập, tách – nhập và tách – nhập… để cuối cùng, gần đây nhất, kết quả cuối cùng là cần thiết phải có một sự gắn bó lâu dài nhằm bảo đảm sự tồn tại về mặt lượng cũng như chất của kiến trúc.

Le Corbusier – vào thời gian đầu thế kỷ XX đã từng “lên núi” 2 năm để học môn Bêtông với Auguste Perret, ỏng là một trong những người đầu tiên chủ trương “văn hoá nghệ thuật và văn hoá khoa học phải bắt tay nhau”. Và trong đon vị nhà ớ lớn ớ Marseilles, ông đã làm việc “rất hiểu biết và tôn trọng nhau” với Công trình sư kết cấu Wogenski. Frank Lloyd Wright đã từng học kết cấu rất nhiều và nhiều lúc tự tính toán lấy khả nàng chịu tải của tác phẩm của mình. Ví dụ điển hình về cái đẹp cấu trúc kết cấu kiểu cột bên trên loe ra hình hoa muống trong công trình Nhà làm việc Johnson Wax. Co. cúa Wright được minh chứng bằng sự “thắng kiện” của Wright đối với những người “kiện” ông vì họ không tin vào cái đẹp kỹ thuật trong kiến trúc của ông.

Cũng có nhũng thời gian, trường phái Beaux Arts – mà Louis Sullivan nghe thấy quan điểm của họ đã từng rất chán ngán – luôn luôn gào thét rằng: “Kiến trúc là nghệ thuật thuần tuý” (!). Nhưng vào thời hiện đại, cả thế giới đã thừa nhận; “Kiến trúc đẹp là dựa trên cấu trúc đẹp”; như A. Roderick Males đã nói: “Kỹ thuật kiến trúc là một khoa học, nhung thực tiễn trong nó lại là một nghệ thuật”.

Nhũng tiến bộ của kết cấu hiện đại đã lướt nhanh qua thế kỷ XX như một cơn bão tố; sau Robert Maillart, Pier Luigi Nervi nói: “Sự chính xác của kỹ thuật là một loại ngữ pháp của ngôn ngữ kiến trúc, và cũng như trong ngôn ngữ nói và và viết, không thể thiếu nó khi muốn trao cho hình thức một sức biểu hiện cao hơn”. Kiến trúc hiện nay, với Renzo Piano, Richard Rogers, Norman Foster, Arata Isozaki, Toyo Ito, Ieoh Ming Pei, Santiago Calatrava… đang làm đối thay nhận thức thế giới bằng các lý luận và thực tiễn kết cấu mới.

Các hãng kiến trúc và kết cấu mạnh như S.O.M (Skidmore, Owing and Merill) và các hãng chuyên về kết cấu mới như Ove Arup đang vào cuộc. Và ví dụ tiêu biểu nhất về sự “hôn phối tốt đẹp” giữa kiến trúc và kết cấu, xảy ra cách đây đã khá lâu, là sự kiện thiết kế Nhà hát Opera Sydney ở Australia.

Đây là một tác phấm ra đời một cách khó khăn nhất để cuối cùng nó trở thành một trong những kiệt tác kiến trúc cúa thế kỷ XX. Khó khăn thứ nhất là việc phái Hàn lâm kinh viện không hiếu nổi cái đẹp cúa hình thức kiến trúc mới mé này, phải đến khi Eero Saarinen, thành viên Hội đồng giám khảo từ Mỹ sang muộn nhất “nhấc” bản đề án của Johr Utzon từ chiếc bàn đặt các phương án bị loại sang và đề nghị trao giải Nhất cho phương án này. Khó khăn thứ hai là sự điều chỉnh về kết cấu, các chuyên gia của Hãng Ove Arup đã kiến nghị với tác giả nâng cao hơn chút ít “những cánh buồm” hay “những múi cam” lên. Cuối cùng là một hình tượng khá hoàn hảo, được coi như “biểu tượng của việc giải phóng đất nước Australia khỏi đất nước Anh” đã được hoàn tất.

Sinh viên kiến trúc ớ nước ta, cũng như ớ một sô nước trước đây thường được học môi liên hệ giữa kiến trúc và kết cấu theo sơ đồ 1.

 Nhũng tiến bộ của kết cấu hiện đại đã lướt nhanh qua thế kỷ XX 1

Cách nhìn nhận này chúng tôi có trình bày trong cuốn “Sáng tác kiến trúc” trong một chương riêng, và cuốn sách này, cho đến hiện nay, đã được tái bán đến lần thứ 4.

Sơ đổ mối liên hệ tương hỗ này trong giai đoạn mới nhất – nên được trình bày như sơ đồ 2.

Kiến thức về cấu trúc kết cấu kiến trúc hiện nay thật không đơn giản chút nào, chúng ta có thể tham khảo một số sách mới của các nước được viết từ quan niệm đến cách ứng dụng cụ thể – được xuất bản gần đây nhất như; “Under standing Structures” của Mỹ, “Cấu trúc và cấu tạo kiến trúc của Nhật và “Tuyển tập Tư liệu kết cấu và cấu tạo kiến trúc” của Trung Quốc…