Nhưng tác phẩm kích thích nhất, hấp dẫn nhất của Toyo Ito

Cũng vào năm 1993, khu Liên hợp giải trí <H> ớ Tama, Tokyo được đưa vào khai thác. Tama ở phía Tây Tokyo là khu vực mới phát triển, đang ngày càng trù phú và Tập đoàn bất động sản Humax đã mời toyo ito thiết kế công trình này, với các thông số như sau: diện tích khu đất 6400m2, diện tích sàn 24000nr. Đó là một cấu trúc cân bằng động, các phần dưới nhiều khu vực là những không gian đặt trên cột trống, đặc biệt tương phản với khối trên cùng có hình dạng khí động học bọc bằng vật liệu nhôm cao cấp. Một nhà phê bình kiến trúc phương Tây đã binh luận về tính chất của người châu Á liên quan đến Tama và đến công trình này như sau: “Không thê phú nhận rằng có một điều gì dó kín đáo mạnh mẽ và đa dạng như một con tàu vũ trụ luôn luôn thúc đáy tính năng động của người châu Á. Hy vọng rằng sự năng động này cũng đem lại sụ đa dạng và hấp dẫn cho thị trấn mới Tama”. Có thể nói công trình này là “một tầm vóc mới” của không gian Toyo Ito, đó là một ký hiệu đô thị vừa sang trọng vừa khó nắm bắt từ những khái niệm động và tĩnh, bất quy tắc và quy tắc.

Toyo Ito hoàn thành các tác phẩm nhà ở cho người già (1994) và một Trạm cứu hoả (1995) trên đảo Kyoshu, tham gia thi Quy hoạch và thiết kế đô thị khu vực Trung tâm Lijiazui (Lục Gia Chuỷ) ở Thượng Hải (1991) và xây dựng một nhà trẻ ở Eckenheim ớ Frankfurt, Đức (1991).

Những tác phẩm gần đây nhất cua Ito là:

1. Nhà vòm Công viên Jukai Dome Park ở Odate (1997).

2. Nhà hoà nhạc Lyric Hall Nagaoka ở Nagaoka (1997).

3. Quần thể nghỉ ngơi Ota-ku Resort Complex ở Tobu-cho, Nagano (1998).

Những vòm mái bán cầu đồ sộ, những khối trụ lớn trong mờ, những hành lang dài mái mấp mô uốn lượn ở những công trình trên thể hiện sự kết hợp của công nghệ mới với nhũng yêu cầu nhân văn ngày càng cao của con người hiện đại.

Nhưng tác phẩm kích thích nhất, hấp dẫn nhất của Toyo Ito, thực hiện năm 2001, là một kiệt tác của kiến trúc thế giới, gây xôn xao nhiều trong giới kiến trúc quốc tế và Nhật Bản, là Mediatheque Sendai Sendai, Miyagi Nhật Bản. Kể từ những tác phẩm đầu tay của Ito, ví như ngôi nhà ở Silver Hut ‘ Shinkenchiku-sha, Tokyo (1984) cho đến Mediatheque Sendai, quãng đường đã đi của Ito chí gói gọn trong khoảng trên dưới 20 năm, nhưng độ đậc đặc về thông tin của tư tưởng và tác phẩm kiến trúc của Ito có thể nói vừa nhất quán lại vừa luôn luôn tươi mới. Toà nhà Mediatheque Sendai có các thông số công trình là: diện tích khu đất 3949m2, diện tích xây dựng 2844m2, diện tích sàn 21504m2, cao 7 tầng. Nó ngự trị ngay ó’ trung tâm thành phố, tầng trệt gồm một không gian giải khát, một hiệu sách, một sân vuông; tầng hai làm trung tâm thông tin, tầng ba là thư viện và khối phục vụ sách, các tầng trên là không gian cho thuê triển lãm và không gian nghe – nhìn (audio visual). Toà nhà cao 36m, bên ngoài phủ kính trong suốt và được phân vị bởi những hệ khung thép cùng với nhũng chi tiết trang trí mặt đứng và mái hết sức chọn lọc. Thú vị nhất là những không gian bên trong, mà các tầng đều được đỡ bới 13 hệ “bó cột”, đó là 13 cấu trúc cấu thành bới các tuýp thép ống mạ trắng bao quanh đỡ lấy những “cái mâm” bằng bêtông và bằng thép. Hộ thống “bó cột” này vừa vũng chãi, vừa trong suốt, lại có vẻ như “rung rinh được”, bên trong dấu các đường ống kĩ thuật, và người ta có thể nhìn qua chứng, ngồi quanh chúng trên nhũng đồ gỗ uốn lượn hình tròn (nhũng đồ gỗ này cùng với các trang thiết bị nội thất khác do Ross Rovegrove thiết kế).

Chúng tôi muốn nhắc lại một lần nữa, không gian bao giờ cũng là cái thiết yếu nhất của tác phẩm kiến trúc và Toyo Ito, với trí tưởng tượng siêu phàm về một quan điểm chất lượng không gian mới, với nhũng phát kiến mới về cấu trúc, đã làm được cái điều mà Frank Lloyd Wright đã khắng định: “Không gian là một nguồn nước vô hình mà nhịp điệu cứa nó sẽ trôi về nơi siêu thời gian và trở thành vĩnh cửu”, về hình thức bên ngoài, cái hộp kính và thép tinh tế Sau hiện đại này (After modernism) đã chi phối bốn phương tám hướng và như đã “cắt toàn bộ các khu vực đô thị thành nhiều mảnh”.

Toyo Ito là một khuôn mặt sáng giá, xứng đáng cho những thành tựu của nền kiến trúc mới của Nhật Bản, của châu Á và của thế giới ngày hôm nay.