Những điểm tương đồng giữa mốt và kiến trúc (P2)

GS. Tạ Quang Bửu đã từng phân tích vé đẹp cúa các công trình kiến trúc ớ bài viết “Cái đẹp trong khoa học kĩ thuật”, ở đây ông không chi nói đến kiến trúc, đến cầu cống mà còn tôn vinh vẻ đẹp sang trọng của người phụ nữ lao động xứ Huế… Ông là người đưa ra những phân tích về vẻ đẹp cân đối với cách rẽ đường ngôi giữa ra sao của người phụ nữ xứ Bắc thì sẽ đạt được sự đôi xứng từ trên xuống dưới. Còn nếu người phụ nữ Huê đội nón nghiêng với đường ngôi rẽ lệch và mỏi khi gánh một gánh chè nặng thì dáng đi dáng đứng đều có sự phá vỡ đối xứng. Theo quan niệm của tôi và có lẽ cũng là cua nhiều người thì thiên nhiên, nhũng công trình nhân tạo hay bản thân con người, quần áo, thời trang… đều phải gắn bó với sự đãng đối hoặc phi đôi xứng. Ngày xưa, người phụ nữ Việt Nam thường đeo kiềng trên cổ đế giữ gìn sự trang trọng, cân đối, ngày nay cách đeo cravat của đàn ông cũng lại là để nhân mạnh sự đối xứng. Nhưng nếu người phụ nữ lại cài bông hoa hay gắn một chiếc huy hiệu trên ngực áo dài thì thân hình và dáng đi của họ lúc bấy giờ lại mang tính chất cân đối động, do sự lệch tâm cùa những bông hoa hay hoạ tiết. Rõ ràng là khái niệm cúa Nghệ thuật kiến trúc cũng gần giông trong nghệ thuật hội hoạ và design quần áo, bởi các lĩnh vực này đều coi hình thái là những “trường”, và khi ta đặt vật lệch tâm vào “trường” đó thì gây cảm giác động thái. Trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống, con người đã khôn khéo sử dụng và khai thác nhũng nguyên tắc đó. Tôi thích câu nói của nhà vật lý lý thuyết từng đoạt giải Nobel, ông Lý Chính Đạo (T. D. Lee) người Mỹ gốc Trung Quốc, ông cho rằng: “Có lẽ cái đẹp gắn bó với một sự bất đối xứng nhẹ”. Không chỉ đối với kiến trúc sư mà ngay cả các nhà tạo mẫu thời trang giỏi cũng phải nắm vững và khai thác được nguyên tắc này.

mốt là một khoa học nên theo tôi, một Designer đúng nghĩa là phải hiểu thấu đáo tỉ lệ co thể và phải vẽ lại được chuẩn xác vóc dáng của con người với các: tư thế quay, tư thế đứng, tư thế di chuyển, tư thế đứng chống tay. .. Nhà tạo mẫu chính là hoạ sĩ, nên bắt buộc họ phải được đào tạo một cách bài bản rồi mới tính đến chuyện lên ý tưởng thiết kế này nọ. Đây chính là bài học về mối liên hệ giữa thân thể con người và Mốt, bởi quần áo không chí bảo vệ con người, làm đẹp và tô điểm cho người mặc nó mà còn luôn gắn liền vói các tư thế hoạt động của con người, tạo cho con người sự thoải mái. Do vậy theo tôi, vẽ và hiểu rõ kết cấu, kích thước cơ thể con người là điều đầu tiên mà các Designer cần được học. Người phụ nữ Việt Nam với chiều cao trung bình 1,65 mét chưa chắc đã không đẹp bằng cô người mẫu cao 1,80 mét. Điều này có lẽ đi ngược với cách đào tạo và trình diễn Mốt của chúng ta bây giờ. Xin được nhắc lại một lần nữa rằng: nghề của người nghệ sĩ tạo mẫu là một nghề cao quý nhưng chuyên môn cũng như xã hội đòi hỏi ớ họ những yêu cầu rất khắt khe.