Ký hiệu học (Semiology) là gì?

ký hiệu học (Semiology) là một khái niệm ra đời vào khoảng cuối thế kỷ XIX và định hình rõ nét vào đầu thế kv XX, sau đó theo thời gian phát triển một cách mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực và khẳng định được vị trí của nó trong triết học và các khoa học xã hội và nhân văn khác một cách chắc chắn. Ký hiệu học kiến trúc (Semiology of Architecture) cũng là một khái niệm đang ngày càng nối bật lên trong “chính trường” kiến trúc, được các nhà lý luận kiến trúc và các kiến trúc sư thiết kế đi sâu tìm tòi và Gổ suý. Nội dung cơ bán của bài khảo cứu này có thể thấy một cách cô đọng ngay từ tên của đầu đề. bài viết, trong đó mỗi cụm từ, mỗi từ đều chứa đựng những nội dung, những hàm ý đòi hỏi được trình bày và giải thích: đó là sự xuất hiện của ký hiệu học và sự ra đời của ký hiệu học kiến trúc, ý nghĩa của việc nghiên cứu ký hiệu kiến trúc và phân loại các lý luận về ký hiệu học, tiếp theo là đi sâu vào nghiên cứu cấu trúc của ký hiệu kiến trúc, ý nghĩa đặc thù của ký hiệu kiến trúc (hàm nghĩa của các loại ký hiệu kiến true, mối liên hệ giữa ký hiệu kiến trúc và Design…), cuối cùng là vấn đề ứng dụng của ký hiệu học kiến trúc vào thục tế cuộc sống (tính tất yếu và khả năng áp dụng, đặc điểm của việc ứng dụng ký hiệu học kiến trúc vào nội dung các tác phẩm kiến trúc, cách ứng dụng và hiệu quả của việc ứng dụng).

Khái niệm ký hiệu học đã xuất hiện vào khoảng một thế kỷ nay, và việc ứng dụng nó vào cuộc sống con người đã có một quá trình không thể nói là ngắn, nhưng việc thừa nhận và tiếp thu nó một cách chính thức thật ra chỉ mới gần đây. Cho nên, với ký hiệu học, ta có thể nói: “không mới” mà “mới”, “không lạ lẫm” mà “lạ lẫm”, nếu “chưa tìm hiểu” thì nên “tìm hiểu” và nếu “chưa áp dụng” thì nên “áp dụng”.

Người đầu tiên chính thức đặt được cơ sở phát triển cho ký hiệu học là nhà triết học, ngôn ngữ học Thuỵ Sĩ Ferdinand de Saussure (1857 – 1913), đó là vào năm 1894; nhưng mãi tới năm 1916, cuốn sách “Giáo trình ngôn ngữ học đại cương” của de Saussure, do 2 người em trai của ông chính lý lại, mới được chính thức xuất bản. Những đóng góp của Ferdinand de Saussure bao gồm một số khía cạnh sau: cách nghiên cứu ngôn ngữ học theo các cấu trúc tầng sâu và việc hình thành hệ thống ký hiệu, sự nhận thức ngôn ngữ học chỉ là một bộ phận nằm trong khoa ký hiệu học, ngoài ra nên tìm thấy ký hiệu học trong văn học, trong hệ thống chữ của người câm điếc, trong những nghi thức tượng trưng, trong những tín hiệu quân sự, nên xem xét sự khác nhau giữa ngôn ngữ và tiếng nói, xác định một định nghĩa chuẩn và tìm ra khả năng của ký hiệu học. Những cống hiến của de Sausure không chi dừng lại trong phạm vi ngôn ngữ học, nó là những gợi ý quan trọng cho gần như hầu hết các nhà ký hiệu học thời đại sau, cho nên ông được tôn vinh là người cha của ký hiệu học hiện đại.