Kiến trúc và cấu trúc kết cấu của kiến trúc nhà công cộng giai đoạn hiện nay

Trước khi đi cụ thể vào hình thức kiến trúc và cấu trúc kết cấu của kiến trúc nhà công cộng giai đoạn hiện nay của Hà Nội, chúng ta nên đi vào định nghĩa, khái niệm, quá trình phát triển của hai phạm trù này trong các tiến trình nối tiếp nhau của các thời đại lịch sử, đặc biệt là nhũng bước tiến vượt bậc mang tính đột phá của kiến trúc và xây dựng hiện đại, đương đại thế giới và cả những dự báo cho tương lai đã được phát kiến từ hôm nay.

Đầu tiên, chúng ta nên tiếp cận với khái niệm hình thức và không gian kiến trúc. Ermunds N. Bacon viết: “Hình thức kiến trúc là nơi nối tiếp giữa hình khối và không gian… Những hình thức kiến trúc, các loại chất cảm, vật liệu, tính mức độ hoá của ánh sáng và bóng đổ, màu sắc, tất cả liên hợp lại đế tạo nên một phẩm chất tinh thần và liên kết không gian. Chất lượng của kiến trúc sẽ được xác định bởi kỹ năng của nhà thiết kế trong khi sử dụng và tiếp xúc với các yếu tố này, cả trong không gian nội thất lẫn trong không gian bên ngoài các toà nhà” (The Design of Cities).

Hình thức kiến trúc chứa đựng nhiều ý nghĩa, có khi là vẻ ngoài của một khung cảnh, một nơi chốn, nơi đật chi một chiếc ghế ngồi nhỏ, còn thì nó có nhiều dạng và nhiều điều kiện để bộc lộ, giống như nước có khi đóng thành bãng có khi chảy thành suối. Trong nghệ thuật và trong Design, chúng ta thường dùng thuật ngũ’ hình thức đê chí cấu trúc hình dáng của một tác phẩm, là cách sắp xếp và điểu phối các thành phần, các yếu tô của bô cục đế tạo nên những hình tượng có sức dính kết (Francis D. K. Ching). Chính vì vậy, hình thức vừa là cấu trúc bên trong vừa là dáng vẻ bên ngoài, và nó có 7 đặc trưng chính sau đây: a) Hình dáng; b) Kích thước; c) Màu sắc; d) Chất cảm; e) Vị trí; g) Phương hướng và h) Tính bất động biêu kiến (Khả năng ổn định hay gây cảm giác động thái).

Kiến trúc và cấu trúc kết cấu của kiến trúc nhà công cộng giai đoạn hiện nay 1

Tòa nhà Hàng Hải Việt Nam

Nghệ thuật kiến trúc là nghệ thuật của cái đẹp, của sự rung động, nên để chiêm ngưỡng tác phẩm kiến trúc, chúng ta phải có điểm nhìn, góc nhìn, khoảng cách và sự liên tục của trường thị cảm.

Còn một định nghĩa – trong nhiều cách định nghĩa – của không gian là: “Không gian kết hợp một cách bền bỉ những thực tại quanh chúng ta qua những hình khối của nó, chúng ta nhìn thấy những hình thức, những đồ vật, chúng ta nghe những âm thanh, chúng ta cảm thấy những làn gió mát, những hương vị của hoa trong vườn đang nở. Không gian đồng thời cũng bản chất như đá và gỗ. Từ những yếu tô’ thành phần… dần dần không gian được nắm bắt, được đóng lại, được kiểu cách hoá, tổ chức hoá; và bấy giờ – lúc đó kiến trúc sẽ hình thành”.