Công việc cơ sở của việc chuẩn bị giai đoạn thiết kế – P2

Lúc sưu tập tư liệu, rõ ràng là việc xử lý mối liên hệ của không gian lớn chiếm địa vị số một, nhưng đối với vật liệu trần thiết, phương pháp cấu tạo, nhất là cách làm các loại vật liệu mới và cách làm vật liệu truyền thống điển hình khác biệt nhau như thế nào cũng phải chú ý không thể coi nhẹ. Trong tình hình có thể đối với vật liệu kiến trúc của nền, tường, trần và chiếu sáng, đồ gỗ, đồ dệt, các loại bình lọ và các sản phẩm công nghiệp v.v…đều phải có loại hình, quy cách và đơn giá.

Những cái gọi là tư liệu tham khảo gián tiếp ở đây là những loại tư liệu về bối cảnh văn hoá liên quan đến thiết kế. So với những tư liệu trực tiếp, loại sưu tầm tư liệu gián tiếp này sẽ mất rất nhiều công sức. Yêu cầu cua con người đối với các không gian bên trong đều không phải từ trên trời rơi xuống, bất cứ sự ra đời của một loại không gian nội thất nào cũng bắt nguồn từ một bối cảnh lịch sử xa xưa và có cội nguồn vãn hoá.

Công việc cơ sở của việc chuẩn bị giai đoạn thiết kế - P2 1

(Ảnh minh họa)

Ví dụ như không gian bên trong của Nhà hát, từ thời Hy Lạp cổ đại đến ngày nay đã có mấy nghìn năm lịch sử, nhưng các không gian bên nhau cũng luôn luôn khác nhau tuỳ yêu cầu từng lúc (hình 19). Việc tôn trọng sự “hồi cố” lịch sử sẽ tạo cho không gian chúng ta thiết kế có bán sắc, có cá tính, có đặc sắc địa phương là những điều rất bổ ích.

Trong xã hội hiện đại, càng ngày con người càng không thoả mãn với không gian nội thất của chủ nghĩa không gian. Mỗi dân tộc đều có tập quán
thấm mỹ, tập tục sinh hoạt và điều kiện kinh tê riêng của họ và cả các đặc sắc riêng cua các san phám địa phương nữa, do đó các nhà thiết kế không thế dùng cùng một mô thức để giải quyết vấn đề. Cho nên, muốn làm tốt một hạng mục thiết kẽ nào đó một cách đích thực, thì phái lý giải đối tượng phục vụ cua không gian bên trong. Cái hay của tư liệu gián tiếp thế hiện ớ chỗ nó có thế giúp dỡ nhà thiết kế đi sâu lý giai và đa dạng hoá sự tu dưỡng vãn hoá cua mình.

Trong giai đoạn chuẩn bị thiết kế nếu không ngừng thu nhập và tiêu hoá tu liệu gián tiếp, ý tưởng của người thiết kế sẽ có thể tự nhiên xuất hiện. Tư liệu gián tiếp càng nhiều, độ tin cậy của tư liệu càng lớn, căn cứ của thiết kế tìm ý sẽ càng đầy đù (hình 20). Cho nên, công tác tư liệu không thê có việc sẽ làm hoặc không làm, mà nhất thiết phải làm. Công tác sưu tầm tư liệu thiết kế ngoài tác dụng giúp đỡ tiến hành các hạng mực thiết kế thuận lợi. nó còn có tác dụng giúp đỡ các kiến trúc sư hoàn thiện thêm một bước tu dưỡng nghiệp vụ của mình. Vì vậy, cũng nên đề cập đến một chút vấn đề báo tồn tư liệu. Phải giữ gìn tư liệu một cách cẩn thận để ôn cố tri tân, kịp thời quy nạp, chính lý, phán loại (hình 21). Những người mới học luôn luôn không có tư duy chính xác về vấn đề này, đế tư liệu lộn xộn, có khi tư liệu lất nhiều, mà vẫn có tình trạng tra cứu được ít. Đó chính là tập quán không tốt thường gặp nhất trong giai đoạn chuẩn bị.

Một công tác cơ bản quan trọng khác của giai đoạn chuẩn bị thiết kế là khảo sát và phân tích điều kiện thiết kế. Người đời có câu: “Binh mã vị động, lương thảo tiên hành” (Binh mã chưa đi, lương thảo phải đi trước). Để tránh những cục diện bất lợi mà công tác thiết kế có thể gặp, việc tiến hành khảo sát điều kiện thiết kế một cách kỹ lưỡng là vô cùng cần thiết.

Nội dung thứ nhất của việc khảo sát là trình độ thi công. Thiết kế tất nhiên là phải dựa vào thi công để biểu hiện nội dung. Tìm ý thiết kế tốt, nhưng năng lực thi công kém, cũng sẽ không được việc. Thiết kế hợp lý, thi còng kéo dài thời gian, giá thành sẽ tăng lên cao. Nếu buông lỏng khâu thi công, tất nhiên có thế sinh ra những tổn thất nhiều mặt, cuối cùng có thể làm thay đổi bộ mặt kiến trúc, vừa mệt người vừa hao tổn tài sản. Thực tế nhiều lẩn đã chứng tỏ năng lực người thiết kế là rất có hạn. Bắt đầu thi công không có nghĩa là kết thúc công việc thiết kế, một sô’ các vấn đề chế tác công nghệ và nội dung thiết kế đều phải căn cứ vào tình hình thi công mà sửa đổi, điều chỉnh. Những thực tế đòi hỏi người thiết kế phái thâm nhập hiện trường và bàn bạc với các bên thi công, để tìm ra phương án giải quyết tối ưu. Trình độ thi công cao, ý đồ thiết kế sẽ được quán triệt chuẩn xác, không những có thể tránh sai sót mà còn có thể nâng giá trị cùa thiết kế lên rất nhiều.

Tóm lại, các công tác cơ bản thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị thiết kế có thể giúp đỡ nhà thiết kế nhận thức tính chất nhiệm vụ và điều kiện công tác một cách rõ ràng, dự liệu được nên làm cái gì, có thể làm cái gì. Tiếp theo, người thiết kế mới có thể có khả năng hiện thực triển khai trình tự thiết kế.